Halit AKSUNGUR
AŞIK VEYSEL’DEN ATATÜRK’E
Tarih: 15-06-2013 15:08:00 Güncelleme: 15-06-2013 15:08:00


                Halk edebiyatının sembolü olan sanatçılar, halk Şairleridir. Köy ve kasabalarda halkın güç koşullarda yaşadığını gören onlarla iç içe olan halk aşıkları onların sözcüsü olarak deyişleriyle isteklerini, sevgilerini, yakınmalarının tanığı olmuşlardır. Onlar halk edebiyatının kaynağı, halkın belleğidirler.. Aşık Veysel de onlardan biri olarak ünlenmiştir.                                                                                  Türk halk şiirinin tanınmış ünlü sanatçılarından biri ve son halkası olarak adını duyurdu.                 Saz çalıp türküler söyleyerek deyişlerini okudu. 1884 tarihinde Sivas’ın Şarkışla ilçesi Sivrialan köyünde  dünyaya gelir. Babası Karaca Ahmet adı ile tanınmış köyün eski ailelerinden Şatıroğullarından bir çiftçidir. Anası Gülizar’dır. Çocukluğunda çiçek hastalığına yakalanır, gözünü kaybeder.   Bu acı olayı şiirlerinde şöyle dile getirir:                                                                                                                                                         Genç yaşımda felek vurdu başıma                                                                                                                        Aldırdım elimden iki gözümü                                                                                                                                   Yeni değmiş idim yedi yaşıma                                                                                                                                           Kaybettim baharımı yazımı.                                                                                      On yaşına erişince babası sıkılmasın eğlensin diye bir saz alır. Bundan sonra kendini şiire ve müziğe verir. 1. Dünya savaşı yıllarında yetişkin bir delikanlıdır. Askere almadıklarına çok üzülür. Ağabeyi ile bahçe işlerinde çalışmaya başlar. O tarihlerde Esma adında bir kızla evlenir. Eşinin bir başkasıyla kaçması onu derinden etkiler. Kendini bütünüyle sazına verir. Tam anlamıyla aşık olarak vefalı arkadaşı İbrahim’le Anadolu’yu dolaşmaya başlar. Çevresinde köklü bir aşıklık geleneğinin olması onda deyişler söyleme isteğini uyandırır. Geleneğe uyarak köyleri dolaşmaya başlar. 1931 de Sivas’ta yapılan “Halk Şiiri Bayramına katılır. Adını duyurmaya başlar.                                                                     Cumhuriyetin 10. Yıldönümünde yazdığı destanı ilgiyle karşılanır. Atatürk destanı beğenir…  Bu şiiri okumak için üç ay yürüyerek Ankara’ya gelir. Devletin ve aydınların ilgisini çeker. Ahmet Kudsi  Tecer’in desteğiyle radyoda konserler verir. Halkevi Dergisi “ ÜLKÜ” de şiirleri yayınlanır.                      1942-44 yıllarında Arifiye, Hasanoğlan, Çifteler Köy Enstitüsü’nde saz ve müzik öğretmenliği yapar.  Türk diline katkıları nedeniyle 1965 te TBMM.  Tarafından aylık bağlanır.                                                Deyişlerinde üç ana konuyu işledi.                                                                                                                        1. Yurt ve toprak sevgisi                                                                                                                                               2. Doğa sevgisi ve aşk.                                                                                                                                                3. Kendi yolunda araştıran, düşündürücü, duygu yüklü bir niteliğinin bulunması öne çıkan      sanatçı yönünü oluşturur.                                                                                                                                        Onun  özelliğinde,  basma  kalıp duygulara, alışılmış söyleyiş tarzına rastlanmaz. Halk şiirine yeni bir zevk, yeni bir ruh ve çeşni getirmiştir. Çok zengin bir iç dünyası vardır. Yüreğinde ve gönlünde besleyip geliştirdiği esin kaynağını halkın gönlüne ve yüreğine yansıttı. Toplumsal konular üzerindeki deyişleri, halkın belleğine yerleşti. Şiirlerinde yalın bir dil kullanarak herkese örnek oldu. Günlük konuşma diliyle söyleyip sazıyla dillendirdiği şiirler yöresel dilin özelliklerini koruduğu görülür. Görmemesinden kaynaklanan eksiğini duygu yoğunluğu ve zengin bir dille aşmasını başarmıştır.            Şiirlerinde yaşamı iyimser bir tavırla yorumlar. Demokrasi ve vatan sevgisini, barış ve kardeşçe yaşama duygusunu öne çıkarmıştır. “Benim sadık yarim kara topraktır“ diyerek doğaya bağlılığını dile getirir.              Metin Erksan 1952 de Veysel’in yaşamını “KARANLIK DÜNYA” adıyla bir film yapmıştır.                                                                          

 

Onunla ilgili çok makaleler, kitaplar yazıldı. Şiirleri yabancı dillere çevrildi.                                                                                                           Can bedenden ayrılacak                                                                                                                                            Tütmez baca yanmaz ocak                                                                                                                                    Selam olsun kucak kucak                                                                                                                                          Dostlar beni hatırlasın.

                21 Mart 1973 te doğduğu köyde Hakkın rahmetine kavuşur. Anısını yaşatmak amacıyla köyünde anıtı dikildi. Doğduğu ev müzeye dönüştürüldü.                                                                                     Köyün dar çevresine sıkışıp kalmayan ünlü aşık, dünyada olup biten olaylardan duygulanmış düşünmüş, kafa yormuş, barış ve sevginin ozanı olmuştur.                                                                                  Yurdun korunması için eli silah tutanları göreve çağırmış, yurt içinde birlik ve barışın sürdürülmesi için deyişler yazmış, sazının tellerine vermiştir. Yabancıların politika adamlarına kulak vermeden ATATÜRKÇÜ çizgide birleşilmesini öğütlemiştir. Birlik destanında :                                                                                                   “ İtimat edersen benim sözüme                                                                                                                               Gel  birlik kavline girelim kardaş                                                                                                                                            Birlik çok tatlıdır benzer üzüme                                                                                                                              İçip şerbetini duralım kardaş                     

                                                               Yürüyelim Atatürk’ün izine                                                                                                                                       Boş verelim bozguncunun sözüne                                                                                                                        Göz atalım şu dünyanın hızına                                                                                                                                             Yürüyüp hedefe varalım kardaş                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Atatürk’ün yattığı yer nur olsun                                                                                                                             Azim fikir hedefimiz bir olsun                                                                                                                                  Herkes birbirine kız alsın versin                                                                                                                                             Çıkarıp nifakı sürelim kardaş                                                                                                                                            

                                                               Veysel’in sözleri kanun dışı mı                                                                                                                                 Mantığa uymazsa kesin başımı                                                                                                                               Bana düşman etmiş vatandaşımı                                                                                                                     Sebebi  ne ise soralım kardaş.

                 Birliğin, beraberliğin insan sevgisinin, Anadolu’nun çileli ozanı  Aşık Veysel’i sevgi ve saygılarımızla anarken onu ve atamızı unutmadığımızı, unutmayacağımızı  yüksek sesle dile getiriyoruz.. Yurdun dört bucağında her an okunup dile getirilen dizelerinde :                                                                                                  Gün ikindi akşam olur                                                                                                                                                 Gör ki başa neler gelir                                                                                                                                                Veysel gider adı kalır                                                                                                                                                   Dostlar beni hatırlasın.                                                                                                Rahmetli koca aşık! Seni hiç unutmadık ki hatırlayalım. Toprağın bol olsun, nurla dolsun..

                                                                                                                             18.05.2013                                                                                                                                                               Halit AKSUNGUR    



Bu yazı 2789 defa okunmuştur.

YORUMLAR



YAZARIN DİĞER YAZILARI